De geschiedenis van het ontstaan van de Baptistengemeente in Amsterdam noord

De eerste Baptistengemeente in Amsterdam is op 13 november 1866 opgericht ( zo de Heer der Gemeente het wil, hopen wij dan in 2016 het honderdenvijftig jarige bestaan te herdenken. )

Een gemeente of vereniging ontstaat echter niet zomaar. Al in 1840 kwamen er in Amsterdam enige mensen bij elkaar die zich afvroegen wat de Bijbelse doop is. in 1847 is er al sprake van een "Baptistische" broederschap.

De bijeenkomsten vonden in die eerste jaren bij de mensen thuis plaats. Met name bij br. Tekelenburg, wonende op de Hoogte Kadijk. Br. Tekelenburg, was ook de eerste "officieel" beroepen voorganger van de gemeente van gedoopte christenen zoals de Baptistengemeente toen werd genoemd. ( 27 augustus 1867 ) De eerste doopdiensten vonden echter niet in Amsterdam plaats –de gemeente had geen doopvont- maar in de Baptistengemeente te Franeker. In die eerste jaren kwam men ook niet op zondag bij elkaar maar op door de weekse avonden. De eerste "reguliere" dienst op zondag was op de eerste zondag van februari 1867.


Doordat de gemeente groeide werd de behoefte om over een goede (kerk)zaal te beschikken ook steeds groter. Maar pogingen om een geschikte ruimte te kunnen huren stranden steeds. Dat was mede de reden om op 25 april 1870 een bouwfonds op te richten. In 1887 hield de gemeente haar samenkomsten in de woning van br. Reeders –voorganger van de gemeente- aan de Gerard Douwstraat 164 waar ook een tijdelijke gelegenheid was om te dopen.

Op 4 december 1888 verkreeg de Baptistengemeente rechtspersoonlijkheid doordat zij door koning Willem3 werd erkend.

In februari 1889 kon de gemeente een vergaderruimte huren aan de –toen- Verlengde van de Helststraat hoek Albert Cuypstraat voor het bedrag van ca. €. 6,36 per maand inclusief vuur en licht. Een lang gekoesterde wens was in vervulling gegaan. Tot die tijd werd ook gebruik gemaakt van de woning aan de Frans Halsstraat 83. Evangelisatiebijeenkomsten werden in die tijd gehouden in de Conradstraat. In februari 1980 betrok de gemeente een vergaderruimte aan de Quellijnstraat 23 waar ruimte was voor 100 personen maar geen doopgelegenheid. De doopdienst werden dan bij br. Reeders thuis gehouden.


Op 14 april 1891 besloten de leden van de Evangelisch Vrije Gemeente Amsterdam en de Baptistengemeente Amsterdam om samen verder te gaan als 1 gemeente onder de naam van "Gemeente van Gedoopte Christenen ( Baptisten ) Br. F.J. van Meerloo werd haar voorganger. In dat jaar werd ook tot een stichting voor Armenzorg overgegaan. Op 27 september 1891 werd besloten, dat de gemeente zich zou aansluiten bij de Unie van gedoopte Christenen in Nederland. ( Unie van Baptistengemeenten in Nederland. )


Op 20 januari 1895 ging een lang geuite wens in vervulling: De Baptistengemeente Amsterdam verkreeg haar "eerste" eigen kerkgebouw. Het was gelegen –hoe toepasselijk- aan de Kerkstraat 204 in Amsterdam. Dat was echter geen reden voor de Baptisten om stil te blijven zitten. Een bekend gezegde bij de Baptisten was: Iedere Baptist een Evangelist. In Amsterdam uitte zich dat onder andere door het Zondagschoolwerk. Op meerdere plekken in Amsterdam werd zondagschool gehouden en er zijn periodes geweest met meer dan 150 kinderen. In Amsterdam-Noord had de Baptistengemeente vanaf 7 november 1934 tot 19 oktober 1942 het Kerkschip "Salem" Het op zich unieke Kerkschip was door de strenge winter zwaar beschadigd en moest helaas verkocht worden.

Het Kerkgebouw aan de Kerkstraat is in gebruik geweest tot op zondag 4 april 1965. Mede door de nieuwbouw van toen nog de Algemene Bank Nederland aan de Vijzelstraat vonden Bouw & Woningtoezicht van de gemeente Amsterdam het onverantwoord om kerkdiensten te blijven houden in het Kerkgebouw. De Baptistengemeente ontving een sloopbevel van B & W.

Inmiddels was de Baptistengemeente Amsterdam –mede door de grote Stadsuitbreidingen in de jaren '50 gesplitst in 2 zelfstandige gemeenten. Op 1 januari 1959 werd de Baptistengemeente Amsterdam –West / Noord geïnstitueerd. In West werden de samenkomsten onder andere in de Aula's van de scholen aan de Ernst Staesstraat en aan de Burg. De Fockstraat gehouden. In Amsterdam-Noord werden Erediensten gehouden in de –toenmalige- school aan de Floraweg. In augustus 1964 werd aan de Postjesweg in Amsterdam-West de Herdenkingskerk "officieel" in gebruik genomen door de Baptistengemeente Amsterdam West-Noord. In de "oude" gemeente Amsterdam was de oude kerk inmiddels gesloopt en waren er volop plannen voor een nieuw kerkgebouw. Op 18 december 1965 werd de nieuwe (jeugd)zaal in gebruik genomen. Broeders en zusters uit de gemeente hadden hier aan meegewerkt. In de herfst van 1978 werd de nieuwe kerk in gebruik genomen.


De gemeente Amsterdam West-Noord was inmiddels dusdanig gegroeid, dat op 16 mei 1965 de Baptistengemeente Amsterdam-Noord als zelfstandige gemeente werd geïnstitueerd. Op 1ste kerstdag 1971 werd de nieuwe kerk, genoemd "De Brug" (alle straten in de omgeving hebben met schepen en scheepvaart te maken ) officieel ingewijd.


Tot eind jaren 1960, begin jaren 1970, maakten de Amsterdamse Uniegemeenten een periode van stabiliteit mee. Daarna liep het bezoekers aantal sterk terug ( redenen o.a. dat jonge gezinnen uit onze gemeenten niet of nauwelijks woonruimte konden vinden. Velen vertrokken bijvoorbeeld naar Lelystad, Emmeloord en andere plaatsen waar huisvesting wel mogelijk was en nieuwe gemeenten werden gesticht ) Dit teruglopen van het bezoekers aantal was mede de aanleiding, dat de Baptistengemeenten Centrum en Noord in de jaren 2005 – 2006 regelmatig met elkaar hebben overlegd over hoe het verder moest gaan met onze gemeenten. Dat heeft er in geresulteerd, dat de twee gemeenten samen verder gingen als één gemeente. Op 15 oktober 2006 vond de eerste Eredienst van de "nieuwe" gemeente plaats.


(gegevens o.a., ontleend aan: 100 jaar Baptistengemeente Amsterdam-Centrum en De Opkomst en vestiging van het Baptisme in Nederland, Dr. G.A. Wumkes Uitgeverij Osinga Sneek 1912 en Notulen van de gemeenten Centrum en Noord )